Einde van koper: uw vaste lijn gaat naar SIP

Daniel Platteau

Bijgewerkt op 27 oktober 2026.

Wat verdwijnt is het koper, niet de vaste lijn

Elk jaar kondigt iemand de dood van de vaste telefoon aan. En elk jaar neemt de klant met een echt probleem de telefoon. Hij vult geen formulier in: hij belt het nummer op uw website, uw factuur of uw bestelwagen.

Wat verdwijnt, is de koperdraad. In België haalt Proximus hem uit dienst waar glasvezel is uitgerold. Het principe, beschreven door het BIPT in 2023: het koper wordt ongeveer vijf jaar na de uitrol van glasvezel uitgeschakeld. De eerste zone, rond de Anspachlaan in Brussel, werd eind 2022 uitgeschakeld, en sindsdien gaat het sneller. Er is geen nationale datum: Proximus verwittigt een jaar vooraf (geen nieuwe producten meer op koper), dan drie weken vooraf (tragere diensten, uitgaande oproepen beperkt tot noodnummers), en schakelt daarna alles uit, ook telefoon en alarm. Bedrijven kunnen de datum voor hun adres opvragen op 0800 33 500.

Van operator veranderen beschermt u niet als de nieuwe operator dezelfde draad huurt: Scarlet, edpnet en de andere DSL-aanbieders gebruiken het koper van Proximus. De dag dat het in uw straat wordt uitgeschakeld, geldt dat voor iedereen.

Elders is het al zover: in Finland voerde Elisa op 30 juni 2026 het laatste analoge gesprek op zijn kopernetwerk, na bijna 150 jaar vaste telefonie.

Wat niet verandert, is uw nummer. Uw 02, 04, 065 of 081 loopt gewoon via internet in plaats van via een aparte draad. Daar komt SIP om de hoek kijken.

Waarom een vast nummer houden in 2026

• Vertrouwen. Een geografisch nummer zegt "we bestaan, we hebben een adres". Een gsm-nummer op een factuur van € 15.000 oogt minder ernstig, of we het nu willen of niet.
• Continuïteit. Het nummer is van het bedrijf, niet van de medewerker. Als een collega vertrekt, hebben haar klanten haar privé-gsm niet in hun contacten.
• Meerdere mensen, één nummer. Een oproep die bij drie collega's rinkelt en daarna naar voicemail of een collega van wacht gaat: met een gewone gsm niet netjes te doen.
• Geschiedenis. Wie belde, wanneer, hoe vaak, wie nam op. Onmisbaar zodra u met meer dan twee bent.
• Het kanaal voor dringende zaken. Zodra een vraag dringend of ingewikkeld is, blijft de telefoon het kanaal dat klanten vragen.

De vaste lijn is dus geen overblijfsel: het is het spraakadres van uw bedrijf. De echte vraag is op welke technologie u het laat draaien.

SIP: het protocol dat alles vereenvoudigde

SIP (Session Initiation Protocol) is de standaard die gesprekken opzet over een computernetwerk. Voor spraak is het wat SMTP is voor e-mail: een open standaard die iedereen spreekt.

Een SIP-trunk is uw "lijn" bij de operator, geleverd via internet: uw nummers, uw gelijktijdige gesprekken, de verbinding met het openbare telefoonnet. Geen aparte kabel, geen merkgebonden kastje.

Wat echt telt voor een zaakvoerder:

1. Onafhankelijkheid. Uw operator, uw centrale en uw toestellen kunnen van drie verschillende leveranciers komen. Verhoogt er een zijn prijzen of stopt hij, dan wisselt u zonder alles weg te gooien.
2. Thuiswerk zonder knutselwerk. Een collega thuis neemt op met het bedrijfsnummer, vanaf pc of smartphone.
3. Bedrijfscontinuïteit. Internet uitgevallen op kantoor? Oproepen gaan automatisch naar de gsm's. Een doorgeknipte koperlijn stuurt niets door.
4. Groei zonder werken. Drie aanwervingen, een tweede vestiging, een Franstalig nummer: dat zijn instellingen, geen werven meer.

Aandachtspunten:

• De kwaliteit hangt af van de verbinding. Spraak vraagt weinig bandbreedte, maar wel een stabiele verbinding. Een router die voorrang geeft aan spraak maakt echt verschil, en een 4G/5G-reserveverbinding is een goedkope verzekering.
• Belfraude. Een slecht ingestelde SIP-centrale die op internet bereikbaar is, is een klassiek doelwit: hackers loggen in om duizenden oproepen naar dure buitenlandse nummers te voeren. De factuur komt in heel echte euro's. Zie ook ons artikel over toestellen die aan internet blootstaan (in het Frans).
• 112. De hulpdiensten moeten de beller kunnen lokaliseren: controleer het adres bij elk nummer, zeker bij thuiswerk.
• "Verborgen" toestellen op koper. Alarm, liftkiezer, oude fax, personenalarm: veel gebruiken nog een analoge lijn. Breng ze in kaart vóór de uitschakeling.

De drie grote families oplossingen

De centrale in de cloud (gehost). De operator of uitgever host alles; u betaalt een abonnement per gebruiker en sluit toestellen aan of installeert een app.

• Voor wie: de meeste kmo's van 2 tot 50 personen, zeker zonder eigen informaticus.
• Voordelen: niets te onderhouden, automatische updates, snelle start.
• Nadelen: maandelijkse kost die stijgt met het aantal gebruikers, afhankelijkheid van de leverancier, spraakgegevens bij hem opgeslagen (controleer waar).

De IP-centrale ter plaatse (of op uw server). Een softwarecentrale op een kleine server of virtuele machine, verbonden met een SIP-trunk.

• Voor wie: bedrijven die hun gegevens zelf willen beheren, bijzondere noden hebben of een vertrouwde IT-dienstverlener.
• Voordelen: lage terugkerende kost, aanpasbaar, gegevens bij u.
• Nadelen: iemand moet ze installeren, beveiligen en onderhouden. Een centrale die vijf jaar vergeten werd, is een risico, geen besparing. Ze heeft geen zware server nodig: een professionele mini-pc volstaat ruim voor een kmo.

Telefonie in de samenwerkingssuite. Microsoft Teams Phone of Zoom Phone: de telefoon wordt een functie van de tool die uw teams al gebruiken.

• Voor wie: bedrijven die al sterk inzetten op Microsoft 365 of Zoom, met teams die vooral op pc werken.
• Voordelen: één app voor alles.
• Nadelen: licenties die zich opstapelen, grotere afhankelijkheid van één Amerikaanse leverancier, onthaalfuncties soms beperkt.

Er is ook vast-mobiele convergentie: uw vaste nummer rinkelt rechtstreeks op de gsm's, zonder bureautoestel. Handig voor vakmensen, zelfstandigen en verkopers.

De spelers op de markt

Het landschap verandert snel: zie deze lijst als een kaart, niet als een rangschikking.

• Operatoren en SIP-trunks: Proximus, Telenet Business en Orange Belgium, de grote drie; Dstny en Mixvoip bij de alternatieve operatoren.
• Centrales en platformen: 3CX, wijdverspreid bij kmo's, ter plaatse of gehost; FreePBX en Asterisk, de opensourcereferentie, gratis en krachtig maar met echte knowhow nodig; Yeastar en Wildix, gericht op kmo's; Aircall, RingCentral, Zoom Phone en Teams Phone in de cloud.

De juiste keuze hangt minder af van het merk dan van drie vragen: hoeveel gebruikers, wie zorgt voor de support, en waar gaan uw gegevens heen.

Software om te kennen

• De centrale (PBX): het brein. Wachtrijen, openingsuren, spraakmenu's, doorschakelingen.
• Softphones: een app die een pc of smartphone in een telefoontoestel verandert. Elk platform heeft de zijne; in open source is Linphone een veilige keuze, MicroSIP is licht onder Windows.
• Integraties: klantfiche bij de oproep, klikken-om-te-bellen, gesprekken automatisch gelogd in de CRM of de beheersoftware.
• Gesprekken opnemen: nuttig bij geschillen of voor opleiding, maar de AVG verplicht om de gesprekspartners te informeren en het doel te verantwoorden. U neemt niet standaard alles op.

Hardware: minder dan u denkt

SIP werkt met standaardhardware van uitwisselbare merken.

• SIP-bureautoestellen: Yealink, Snom, Fanvil, Grandstream. Een degelijk toestel gaat tien jaar mee.
• Draadloze DECT-toestellen: Gigaset, Yealink, Snom. Voor werkplaats, magazijn of winkel.
• Headsets: Jabra, EPOS, Poly. Voor wie de hele dag belt, de beste investering van de lijst.
• Analoge adapters (ATA): een kastje dat een alarm, fax of oud toestel op een SIP-lijn aansluit. Vaak de oplossing voor "verborgen" toestellen, af te stemmen met uw alarminstallateur.
• Het netwerk: een PoE-switch (het toestel krijgt stroom via de netwerkkabel) en een router die voorrang kan geven aan spraak.

Veel bedrijven hebben trouwens helemaal geen toestellen meer: softphone op de pc, app op de gsm, een goede headset, klaar.

En waar past AI in dit verhaal?

Spraak is precies het soort gegevens dat AI nu kan verwerken. Telefonie, twintig jaar lang een saai onderwerp, wordt weer interessant.

Wat nu al werkt:

• Transcriptie en samenvatting van gesprekken. Elk gesprek wordt tekst, met een samenvatting, naar de CRM gestuurd. 3CX biedt bijvoorbeeld gesprekstranscriptie, automatische samenvattingen en sentimentanalyse in zijn AI-editie, met keuze van de transcriptiemotor, ook een transcriptieserver bij u ter plaatse.
• Transcriptie van voicemail. Het bericht komt als tekst per e-mail binnen: vijf seconden lezen in plaats van een minuut luisteren.
• Statistieken. Terugkerende redenen van oproepen, piekuren, gesprekken die slecht lopen.

Wat eraan komt: de AI-receptionist. Een AI die de telefoon opneemt in natuurlijke taal, in het Nederlands, Frans of Engels, om 3 uur 's nachts zoals 's middags: openingsuren geven, een afspraak inplannen, de vraag kwalificeren en doorverbinden met de juiste collega met een samenvatting, een gestructureerd bericht noteren. 3CX biedt al een "AI Receptionist", en de spraak-API van OpenAI aanvaardt rechtstreeks SIP-oproepen: een standaard SIP-trunk kan zonder exotische tussenpersoon aan een AI-agent gekoppeld worden. Open telefonie is telefonie die klaar is voor AI; een koperlijn zal nooit met iets praten.

Voor een medische praktijk, een restaurant of een vakman die oproepen mist omdat zijn handen vol zijn, is elke gemiste oproep een klant die de volgende concurrent belt.

De vangrails:

• De AI Act verplicht transparantie. Sinds 2 augustus 2026 verplicht artikel 50 van de Europese AI-verordening om iemand te laten weten dat hij met een AI communiceert, tenzij dat duidelijk is (systemen die al op de markt waren, hebben tot 2 december 2026). Uw virtuele receptionist moet het dus melden. Zie ons artikel over de AI Act voor kmo's.
• De AVG geldt voor stemmen. Een uitgeschreven gesprek is een persoonsgegeven: waar wordt het verwerkt, hoe lang bewaard, wie heeft toegang? Die vragen hebben een schriftelijk antwoord nodig.
• AI mag niet improviseren. Een spraakagent moet zich beperken tot wat hij weet (openingsuren, gepubliceerde prijzen, agenda) en doorverbinden met een mens zodra het daarbuiten gaat.
• Altijd een uitweg naar een mens, of minstens een gegarandeerde terugbelafspraak.

Drie manieren om het aan te pakken

Voorbeeld: een vastgoedkantoor met zes personen

Illustratief geval. Een kantoor met twee vaste lijnen bij Proximus, een alarm op de lijn, en zes gsm's. De brief kondigt het einde van het koper over een jaar aan. Het kantoor mist oproepen op zaterdag en tijdens bezichtigingen.

Wat wij zouden doen: in kaart brengen wat op koper aangesloten is (het alarm, en een oude fax die niemand nog gebruikt), de twee nummers overdragen naar een SIP-trunk, gehoste centrale of een kleine server, oproepen die eerst op de toestellen en daarna op de gsm's rinkelen, voicemail als tekst per e-mail. Het alarm gaat samen met de installateur over op een 4G-kiezer. In een tweede fase kan een AI-receptionist op zaterdag bezichtigingsaanvragen noteren, met de duidelijke melding dat hij een AI is.

Waar begint u? Vijf vragen

1. Wanneer wordt het koper bij ons uitgeschakeld, en welke toestellen hangen er nog aan?
2. Hoeveel oproepen missen we per week? Als niemand het weet, is dat al een antwoord.
3. Wie moet kunnen opnemen, en van waar: kantoor, thuis, werf, gsm?
4. Waar willen we onze spraakgegevens bewaren: bij ons, in Europa, maakt niet uit?
5. Welk maandbudget, en wie zorgt voor support als het niet werkt?

Met die vijf antwoorden maakt de keuze tussen cloud, centrale ter plaatse of samenwerkingssuite zich bijna vanzelf.

Test uzelf

Bij ExsIT

Ons eigen nummer, 02 733 04 59, loopt via een SIP-trunk, en we werken aan een AI-antwoorddienst voor kmo's: eenvoudig, betaalbaar, zonder dure hardware.

Het eerste contact is gratis: we luisteren naar uw behoeften en stellen daarna een actieplan voor. Een inventaris van wat nog van koper afhangt, keuze van de oplossing, nummeroverdracht, netwerk en beveiliging op punt en, als u dat wilt, een telefonisch onthaal met AI-ondersteuning.

Voor uw informaticus

• Netwerk: voorrang voor spraak (DSCP EF voor RTP, CS3 voor signalisatie), de SIP ALG van de router uitschakelen, die achter NAT vaak gesprekken breekt; RTP-poorten of een SBC voorzien.
• Beveiliging: SIP over TLS en SRTP waar de operator het toelaat, lange unieke wachtwoorden per toestel, geofiltering en IP-witte lijst voor de trunk, ongebruikte dure en internationale bestemmingen blokkeren, uitgavenlimiet bij de operator, fail2ban of gelijkwaardig.
• Codecs: G.711 A-law naar de trunk in Europa, Opus tussen toestellen en softphones.
• Fax en alarmen: T.38 als de fax moet blijven; voor alarmen een IP- of 4G-kiezer in plaats van een ATA als de installateur dat aanraadt.
• Centrale: 3CX (PRO- en AI-edities), FreePBX op Asterisk, of Wazo; een virtuele machine of mini-pc volstaat voor enkele tientallen toestellen.
• AI: nagaan waar transcripties verwerkt worden (leverancier, regio, bewaartermijn) en dat opnemen in het AVG-register van verwerkingsactiviteiten.

Bronnen

3CX. (z.d.). A business phone system with built in AI features. https://www.3cx.com/pbx/ai-features/

Alcatel-Lucent Enterprise. (2023, 23 november). New milestone achieved for Rainbow. https://www.al-enterprise.com/en/company/news/cspn-certification-rainbow-anssi

BIPT. (2023, 20 juni). Communication concernant la mise hors service du réseau de cuivre de Proximus. https://www.bipt.be/index.php/file/cc73d96153bbd5448a56f19d925d05b1379c7f21/71e9014801f4b72521e2882dde6d050c3d175e86/communication-mise-hors-service-reseau-cuivre-proximus-2023-06-20.pdf

Blog du Modérateur. (2026, 29 juli). IA Act : ce qui change le 2 août 2026. https://www.blogdumoderateur.com/ia-act-2-aout-2026/

Gourvennec, R. (2023, 7 juni). Ringover sécurise 20 millions pour investir notamment dans l'intelligence artificielle. Maddyness. https://www.maddyness.com/2023/06/07/ringover-levee-de-fonds/

Hajdari, U. (2026, 30 juni). Finland's last analogue landline phones go silent after 150 years. Euronews. https://www.euronews.com/next/2026/06/30/finlands-last-analogue-landline-phones-go-silent-after-150-years

mick2be. (2016, 20 december). Wazo, le fork de XiVO, prend son envol. LinuxFr.org. https://linuxfr.org/news/wazo-le-fork-de-xivo-prend-son-envol

Mixvoip. (z.d.). Impressum. https://www.mixvoip.com/be/impressum

OpenAI. (z.d.). Realtime API with SIP. OpenAI Developers. https://developers.openai.com/api/docs/guides/realtime-sip

Proximus. (z.d.). Fin du réseau cuivre. https://www.proximus.be/fr/fibre/fin-du-reseau-cuivre

Solutions Numériques. (2022, 24 februari). Alliantel, Ipline et Openip (Groupe Destiny) deviennent Dstny. https://www.solutions-numeriques.com/?p=92633

Telavox. (2021, 22 juni). Telavox expands rapidly – acquires cloud solutions provider ALLOcloud in Belgium and France. Mynewsdesk. https://mynewsdesk.com/se/telavox/pressreleases/telavox-expands-rapidly-acquires-cloud-solutions-provider-allocloud-in-belgium-and-france-3111002

Wazo. (z.d.). Wazo Platform. https://wazo-platform.org