AI-pc: moet u uw laptop vervangen?

Daniel Platteau

Bijgewerkt op 25 oktober 2026 (volledig herschreven, prijzen genoteerd bij Coolblue op 25 oktober 2026).

Een label op bijna elke laptop

In 2026 kunt u geen laptop kopen zonder de vermelding ‘AI-pc’ of ‘Copilot+ pc’ tegen te komen. Gartner verwacht dit jaar ongeveer 143 miljoen geleverde AI-pc's, meer dan de helft van de markt. De vraag is dus niet echt meer ‘heb ik een AI-pc nodig?’, want de meeste recente machines zijn er een. De echte vraag voor een kmo: moet u meer betalen voor een betere, en moet u laptops vervangen die nog werken?

Wat is een NPU?

Een klassieke computer heeft twee rekenmotoren: de processor (CPU), veelzijdig, en de grafische chip (GPU), gespecialiseerd in parallelle berekeningen. De NPU (Neural Processing Unit) is een derde motor, ontworpen om bepaalde taken van artificiële intelligentie uit te voeren met heel weinig energie.

Zijn kracht wordt uitgedrukt in TOPS (biljoenen bewerkingen per seconde). Dat is het cijfer dat fabrikanten naar voren schuiven.

‘AI-pc’ en ‘Copilot+ pc’: niet hetzelfde

• AI-pc is een marketingterm. Het verwijst doorgaans naar elke machine met een NPU, ook een bescheiden.
• Copilot+ pc is een categorie die Microsoft heeft vastgelegd, met precieze eisen: een NPU van minstens 40 TOPS, 16 GB geheugen en 256 GB opslag.

Een laptop kan dus als ‘AI-pc’ verkocht worden zonder Copilot+ te zijn, omdat zijn NPU te zwak is. Dat is het geval bij de eerste Intel Core Ultra-processors (2023-2024), waarvan de NPU ongeveer 10 tot 13 TOPS haalt.

Wat de NPU echt oplevert

Op een Copilot+ pc activeert Windows 11 functies die op de machine zelf draaien, zonder via internet te gaan:

• Effecten bij videogesprekken: achtergrond vervagen, automatische kadrering, ruisonderdrukking. De NPU doet dat zonder de ventilator te laten draaien of de batterij leeg te trekken. Dit is het meest concrete dagelijkse voordeel.
• Live ondertiteling met vertaling: handig met Frans-, Engels- of Duitstalige klanten.
• Betere zoekfunctie in Windows en in uw bestanden.
• Recall: Windows maakt regelmatig schermafbeeldingen zodat u ‘het document dat ik dinsdag openhad’ terugvindt. Op een toestel dat door het bedrijf beheerd wordt, staat het standaard uit (zie verder).
• Click to Do en enkele tools voor beeldbewerking.

Laten we eerlijk zijn: veel gebruikers van een Copilot+ pc geven toe dat ze die functies weinig gebruiken. Ze zijn aangenaam, zelden onmisbaar.

Wat hij niet oplevert

Lokale AI gebruikt de NPU nog weinig. Wilt u uw eigen AI-modellen ter plaatse laten draaien, bijvoorbeeld om vertrouwelijke documenten buiten de cloud te houden, dan gebruiken de meest gangbare tools (Ollama, llama.cpp) midden 2026 nog vooral de processor en de grafische kaart. Voor dat gebruik telt de hoeveelheid geheugen veel meer dan de TOPS: zie onze vergelijking van hardware voor lokale AI.

Recall: de vraag die u stelt voor u het inschakelt

Recall legt vast wat op het scherm verschijnt. In een kmo kan dat klantdossiers, loonfiches, gezondheidsgegevens of zichtbare wachtwoorden omvatten. De schermafbeeldingen blijven op de machine en zijn versleuteld, maar het blijft een verwerking van persoonsgegevens die u onder de AVG moet kunnen verantwoorden.

Goed nieuws: op een toestel dat door het bedrijf beheerd wordt, schakelt Microsoft Recall standaard uit en verwijdert het; het wordt alleen geactiveerd als de beheerder het toestaat. Op een laptop uit de winkel die met een persoonlijk account gebruikt wordt, controleert u de instelling. De details staan in ons artikel Windows 11 en AI: wat een kmo kan uitschakelen.

Opgelet met Snapdragon-processors

Een deel van de Copilot+ pc's gebruikt Qualcomm Snapdragon-processors, gebaseerd op een ARM-architectuur en niet op de gebruikelijke Intel- of AMD-architectuur. Ze bieden een opmerkelijke batterijduur, en dankzij emulatie draait het overgrote deel van de software. Maar sommige oudere bedrijfssoftware, printerstuurprogramma's, vpn's, eID-kaartlezers of beveiligingstools kunnen problemen geven. Controleer de compatibiliteit van uw software voordat u er voor uw bedrijf koopt. Bij twijfel vermijdt een model met Intel Core Ultra of AMD Ryzen AI onaangename verrassingen.

Een AI-pc testen voordat u uw laptops vervangt

U hoeft niet het hele park te vervangen om te weten of de AI-functies u iets opleveren.

1. Een testmachine. Rust eerst de persoon uit die de meeste videogesprekken voert of het meest onderweg is.
2. Een controlelijst. Twee weken lang: uw bedrijfssoftware, de printer, de vpn, de elektronische identiteitskaart, de echte batterijduur over een werkdag.
3. De retourvoorwaarden. Een particulier die online koopt in de Europese Unie heeft 14 dagen om af te zien van de aankoop. Dat recht beschermt consumenten: voor een aankoop op naam van het bedrijf gelden alleen de voorwaarden van de verkoper. Lees ze voordat u de testmachine bestelt.
4. De beslissing. Levert de testmachine echte winst op, breid dan uit. Zo niet, dan volstaat een goed uitgeruste klassieke laptop.

Enkele Copilot+ pc's bij Coolblue

Prijzen genoteerd op coolblue.be op 25 oktober 2026, onder voorbehoud van wijzigingen.

HP EliteBook 8 G2i 16 inch Copilot+ pc: Intel Core Ultra 7, NPU van 49 TOPS, 32 GB geheugen, Windows 11 Pro. Bekijk bij Coolblue Affiliate link

• Het koopje: ASUS Vivobook 14. Voor die prijs is een Copilot+ pc met 16 GB en een uitstekende batterijduur moeilijk te verslaan. Snapdragon-processor: controleer eerst uw software.
• Zonder compatibiliteitszorgen: HP OmniBook 7. Intel-processor, scherm van 17 inch, ideaal als hoofdwerkplek die weinig verplaatst wordt.
• Om verder te gaan: Lenovo Yoga Pro 7. 32 GB geheugen en een krachtige AMD-processor, genoeg om naast het dagelijkse werk lokale AI-modellen uit te proberen.
• De zakelijke keuze: HP EliteBook 8 G2i. Professionele reeks geleverd met Windows 11 Pro, Intel-processor van de nieuwste generatie (NPU van 49 TOPS), 32 GB gesoldeerd geheugen, scherm van 16 inch, 1,69 kg. Een goede kandidaat voor de testmachine van een beheerd park.

Zoekt u liever een vaste werkplek? Lees ons artikel over mini-pc's voor kmo's.

Drie manieren om het aan te pakken

Dus: vervangen of niet?

Ja, een Copilot+ pc is zinvol als:

• u veel videogesprekken voert, vooral op batterij;
• u uw machines vijf jaar of langer houdt: steeds meer software zal op de NPU steunen (volgens de vakpers hebben Microsoft, Adobe en Autodesk dat voor bepaalde functies aangekondigd);
• het prijsverschil met een gelijkwaardig niet-gecertificeerd model klein is, wat steeds vaker het geval is.

Nee, meer betalen is niet nodig als:

• uw gebruik beperkt blijft tot kantoorsoftware, mail en onlinetools;
• uw huidige laptops Windows 11 draaien met 16 GB en een SSD: ze hebben nog mooie jaren voor de boeg;
• u vooral op lokale AI rekent: investeer dan in geheugen en de grafische kaart.

In elk geval: minstens 16 GB geheugen. Dat is trouwens een Copilot+-vereiste. Met het huidige geheugentekort: wantrouw ‘AI’-machines die met 8 GB verkocht worden.

Voorbeeld: een verkoopteam van drie personen

Illustratief geval. Drie verkopers zitten de helft van hun tijd bij klanten en voeren het ene videogesprek na het andere vanuit de auto of een wachtzaal. Hun laptops uit 2021 houden het drie uur vol op batterij.

We zouden beginnen met één Copilot+ pc met een Intel- of AMD-processor, om geen enkel risico te nemen met de offertesoftware en de vpn. Na twee weken: batterijduur gemeten over een echte dag, kwaliteit van de videogesprekken, compatibiliteit bevestigd. Is de winst reëel, dan volgen de twee andere; Recall blijft uit, vertaalde ondertitels worden ingeschakeld voor Franstalige klanten.

Test uzelf

Bij ExsIT

ExsIT heeft geen exclusieve commerciële banden met fabrikanten. Het eerste contact is gratis: we luisteren naar uw behoeften en stellen daarna een actieplan voor. Keuze van de machines volgens uw werkelijke gebruik, compatibiliteitstest, installatie, instelling van de AI-functies van Windows.

Voor uw informaticus

• Copilot+ pc: NPU ≥ 40 TOPS, 16 GB geheugen, 256 GB opslag. Platformen: Qualcomm Snapdragon X (ARM64), Intel Core Ultra 200V (Lunar Lake), AMD Ryzen AI 300, en daarna recentere modellen waarvan de NPU 40 TOPS haalt (controleer de exacte referentie).
• ARM64: Windows 11 op ARM emuleert x64-toepassingen (Prism); kernelstuurprogramma's (vpn, antivirus, printers, kaartlezers) moeten als native ARM64 bestaan. Testen vóór elke uitrol.
• Recall en Click to Do: beleidsinstellingen Allow Recall to be enabled en Disable Click to Do (Windows-onderdelen > Windows AI) of de WindowsAI-CSP via Intune. Recall is standaard uitgeschakeld en verwijderd op beheerde toestellen; Click to Do staat standaard aan.
• Lokale AI: midden 2026 gebruiken Ollama en llama.cpp vooral de CPU en de GPU; de NPU wordt vooral benut via ONNX Runtime, Windows ML en OpenVINO voor geoptimaliseerde modellen. Beoordeel een machine voor lokale AI op geheugen en GPU, niet op TOPS.

Bronnen

Cloudmagazin. (2026, 22 april). Marché des mini-PC en 2026 : ce que révèlent IDC, Gartner et les études de marché. https://www.cloudmagazin.com/fr/2026/04/22/marche-mini-pc-en-2026-ce-que-revelent-idc-gartner-et-les/

Coolblue. (2026). Copilot+ PCs [productpagina's geraadpleegd op 25 oktober 2026]. https://www.coolblue.be/en/laptops/windows/copilot-plus

Europese Unie. (2011). Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten. Publicatieblad van de Europese Unie, L 304, 64-88. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2011/83/oj

Microsoft. (z.d.). Windows 11 Copilot+ PC and next-generation AI device hardware requirements. Microsoft Support. https://support.microsoft.com/en-us/topic/windows-next-generation-ai-device-hardware-requirements-35782169-6eab-4d63-a5c5-c498c3037364

Microsoft. (2025a, 10 december). Manage Click to Do for Windows clients. Microsoft Learn. https://learn.microsoft.com/en-us/windows/client-management/manage-click-to-do

Microsoft. (2025b, 10 december). Manage Recall for Windows clients. Microsoft Learn. https://learn.microsoft.com/en-us/windows/client-management/manage-recall

PromptQuorum. (2026). Lokale AI-trends 2027, deel 2 van 10: overal AI-pc's, NPU's lopen nog achter. https://www.promptquorum.com/fr/prompt-bites/local-ai-trend-2027-ai-pc-npu-normalization